donderdag 14 december 2017

Oogje dichtknijpen


Vorige week was een gitzwarte week voor het openbaar bestuur in Nederland. Voor het geval u iets heeft gemist, graag praat ik u even bij. Op maandagavond was op NPO2 de anderhalf uur durende documentaire Beerput Nederland te zien. Deze documentaire bracht pijnlijk in beeld hoe de Nederlandse overheid milieucriminelen decennialang de kans heeft gegeven om vrijwel ongestoord de milieuwetten te overtreden.
Op dinsdagavond kwam het nieuwsprogramma EenVandaag met een reportage over het falend overheidstoezicht op de vleessector. Een wederom goed onderbouwd journalistiek verslag waarin klip en klaar duidelijk werd dat de overheid ook hier een oogje dichtknijpt.
Woensdagavond was het weer raak. In de uitzending van Nieuwsuur werd de onafhankelijkheid van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid ernstig in twijfel getrokken. Het WODC schrijft rapporten om de Tweede Kamer te informeren en is volgens Nieuwsuur door de minister onder druk gezet om de conclusies over zijn drugsbeleid te veranderen.
Na deze uitzendingen had ik het wel gehad. Mijn haren stonden recht overeind. Drie keer in een week laat de overheid het fors afweten op onderwerpen waar de veiligheid van haar burgers in het geding is. Dat is triest. Een overheid die juist als kerntaak heeft om de veiligheid van haar burgers te beschermen. Het vertrouwen in die overheid is weer verder afgenomen en we stonden er al niet zo goed voor. Ik snap waarom burgers het helemaal met die overheid hebben gehad.
Dat zijn van die momenten dat ik me afvraag wat dit voor mij als burgemeester betekent. Voor u als inwoners ben ik ook maar gewoon een functionaris van dezelfde overheid. Mijn belangrijkste opdracht is waken over uw veiligheid. Hoe weet u dat wij als gemeente niet af en toe een oogje toeknijpen als uw veiligheid in het geding komt? Het antwoord is eenvoudig, dat weet u niet. U kunt er alleen maar op vertrouwen dat ik mijn werk goed doe. En dat doe ik ook, naar beste eer en geweten. Dag en nacht doe ik mijn best om dat vertrouwen te winnen.
Onderzoeksjournalisten die deze schandalen aan het licht brengen komen we in Stichtse Vecht niet meer tegen. Daarvoor zijn de budgetten van de regionale pers al lang niet meer toereikend. Gelukkig hebben wij wel 64.000 inwoners binnen onze gemeente, die dagelijks rondkijken wat er binnen onze gemeente gebeurt. Inwoners ook die beter dan welke inspectiedienst dan ook kunnen waarnemen waar wij als gemeente onze zorg voor hun veiligheid verzaken. Inwoners die mij als burgemeester kunnen bereiken om mij te melden wanneer wij het niet goed doen.
Wat mij betreft kunt u erop vertrouwen dat ik elke melding in behandeling zal nemen. Desnoods zeer vertrouwelijk. Gewoon omdat dat mijn werk is en u op mij moet kunnen vertrouwen.

donderdag 7 december 2017

Dames en heren,

Onlangs kreeg ik een mail van een inwoner die mij vroeg waarom hij bij het digitaal aanvragen van tuinafvalzakken moest aanvinken of hij man of vrouw was. Ik vond dat zelf eigenlijk ook vreemd en dus deed ik navraag. Onze ambtenaren vertelden me dat we naar het geslacht van inwoners vragen omdat we die informatie nodig hebben wanneer we een berichtje terug moeten sturen. Dan willen we immers beginnen met ‘geachte heer of mevrouw’. Op dat moment begreep ik dat het ingewikkelder was dan ik dacht.

Ik heb vroeger geleerd om beleefdheidsvormen te gebruiken als ik een brief schrijf. Mensen van mijn generatie vinden het netjes om een brief of mail te beginnen met ‘Geachte heer of mevrouw ‘. Daaruit spreekt respect. Voor mij voelt het ongemakkelijk om een reactie te beginnen met ‘Geachte Jansen’. Ik vind dat onpersoonlijk en het klinkt niet zo beleefd. Dat geldt ook voor toespraken. Ik ben gewend om in speeches het aanwezige publiek toe te spreken met ‘Dames en heren’.

Beleefdheidsvormen zijn sterk tijdsgebonden. Velen van ons kregen mee dat ze "met twee woorden" moesten spreken: “ja, mama” of “nee, meester”. Daarom gaf de mail mij wel stof tot nadenken. Eind van de zomer stond genderneutraliteit volop in de belangstelling. De NS stapte over op genderneutrale communicatie. In plaats van het ‘dames en heren’ hoor je nu ‘beste reizigers’. Begin augustus meldde de NOS dat tientallen Nederlandse gemeenten een genderneutraler beleid overwegen.

Uit onderzoek dat de NOS had laten doen bleek dat tientallen gemeenten overwegen maatregelen te nemen om genderneutraler te worden. Een klein aantal heeft al maatregelen genomen. Enkele gemeenten richten zich op gender neutraal taalgebruik. De ambtenaren daar spreken inwoners niet meer aan met ‘dames en heren’ om meer rekening te houden met mensen die zich noch man noch vrouw voelen. Sommige gemeenten hebben inmiddels genderneutrale toiletten. Geen aparte dames- en herenwc’s meer dus.  Andere hebben een aanpak ontwikkeld naar werk voor transgender personen.

Stichtse Vecht heeft geen concreet genderneutraal beleid. Dat betekent niet dat het thema genderneutraal in onze gemeente niet speelt. We hebben er aandacht voor en volgen de ontwikkelingen met belangstelling. Voor ons is vooral belangrijk dat we aansluiten bij de diversiteit van onze inwoners. Wij willen zorgvuldig met al onze inwoners omgaan en niemand uitsluiten. We hechten waarde aan een respectvolle, transparante en integere wijze van communiceren met al onze inwoners. Iedereen mag bij ons zijn wie hij is. Iedereen kan mee doen in Stichtse Vecht!

Bij het bestellen van een tuinzak krijgt u voorlopig nog de vraag of u man of vrouw bent. Geslachtsinformatie zit als een rode draad in onze systemen. We gaan er over nadenken of dit anders kan of moet. Ik ben benieuwd naar uw mening.

Tot ziens.